کد: ۱۸۸۳۸۴۰       تاریخ انتشار: ۲۱ فروردين ۱۳۹۸

مهندس مهران قربان‌دوست مدیرعامل شرکت ایران رادیاتور:
باید فرهنگ به کمک تولید بیاید
سال گذشته نشریه نامه شورا به مناسبت نام‌گذاری سال 1397 به نام «سال حمایت از کالای ایرانی» توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) و بازدید مبارک ایشان از نمایشگاهی که به همین مناسبت برگزار شده بود؛ با تعدادی از شرکت‌کنندگان در این نمایشگاه مصاحبه کرد و نظرات ایشان را در مورد فرهنگ مصرف کالای ایرانی، مشکلات تولید در راه ایجاد رونق اقتصادی و اثرات مبارک بازدید رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) جویا شدیم.
با توجه به نامگذاری سال 1398 توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی) به نام سال رونق تولید ملی، این مصاحبه‌ها را در سایت مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی منتشر می‌کنیم تا با نظرات تولیدکنندگان کالای ایرانی برای ایجاد رونق در تولید ملی بیشتر آشنا شویم.
به نظر شما چگونه می‌توانیم فرهنگ حمایت از کالای ایرانی را ترویج بدهیم و نقش تولیدکنندگان در این رابطه چیست؟
فرهنگ‌سازی بیشتر از طریق رسانه‌ها، مجلات و روزنامه‌ها انجام می‌پذیرد. برای این منظور بایستی روی مبانی کار شود و این کار را هم باید دستگاه‌های دولتی و شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام دهند. الان قالی‌شویی‌ها هم جنس خارجی وارد می‌کنند و نمی‌توان با دستور و اجبار آنها را واداشت که این کار را نکنند. این روزنامه‌ها، مجله‌ها، نویسنده‌ها و تلویزیون هستند که می‌توانند مصرف کالای ایرانی را ترویج کنند.
زمانی هم که اوضاع روابط با دیگر کشورها خوب بود ما نمی‌توانستیم به دیگر کشورها، حتی به ترکیه، کالا بفروشیم. در این زمینه کشورهای دیگر از ما خیلی قوی‌تر هستند و ما باید از آن‌ها الگوبرداری کنیم. ما باید ببینیم که ترکیه چه کار کرده که جنس‌های ترک این قدر خوب می‌فروشد و ما هم همان روش را پیاده کنیم. به نظر من تولیدکنندگان هم هر کاری از دست‌شان بربیاید انجام می‌دهند.
یکی از چیزهایی که باید به آن توجه داشته باشیم انجام کارهایی است که به واسطه آن‌ها بتوانیم بازار را به دست بیاوریم. یکی از کارهایی هم که بارها انجام داده‌ایم این بوده که یک کالای خارجی را به شرکت‌های تولیدی داده‌ایم و به آن‌ها گفته‌ایم که آن کالا را کپی کنند. حتی گاهی به آنها می‌گوییم که آن جنس خارجی چه ویژگی‌ها و امتیازاتی دارد و به شکل مشخص به تولیدکننده داخلی گفته می‌شود چه مواردی را باید رعایت کند. این در عین حال مستلزم اعطای برخی امتیازات به تولیدکنندگان است. خارجی‌ها این کار را می‌کنند. در بسیاری از موارد هم این خود ما بوده‌ایم که تولیدکننده‌های داخلی را تولیدکننده کرده‌ایم.

دو عامل بسیار مهم که در اقبال مردم به کالاهای تولید داخل مؤثر است، یکی کیفیت و دیگری قیمت است، اما تولیدکنندگان ما در این زمینه‌ها خیلی ضعیف هستند.
رسیدن به این دو مورد دشوار است و با شعار هم به دست نمی‌آید. این‌ها بستگی به چیزهایی دارد که در فرهنگ جامعه جا می‌افتد. باید فرهنگ به کمک تولید بیاید. برای مثال در فرهنگ ما این گونه جا افتاده که کالای آلمانی از کالای چینی با کیفیت‌تر است. در کالاهای ایرانی هم ما یک سطح از کیفیت را داریم و کسانی هستند که خوب تولید می-کنند ولی باز هم محصولات آن‌ها خریداری نمی‌شود. به نظر من کیفیت در حال بهبود یافتن و سطح تولیدکننده‌ها در حال بالا رفتن است. ولی کسانی که واردکننده هستند و از این طریق سود حاصل می‌کنند به تولیدات داخلی انگ می‌زنند و با ترویج یک فرهنگ ضد کالای ایرانی، این مسائل را برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد می‌کنند.
گاهی کیفیت یک کالای ما 50 درصد بالاتر از کالای اروپایی است. این موضوع حتی یک بار عنوان شد که چون به چشم افغانی و از بالا به ما نگاه می‌کنند اجناس ما باید کیفیت بالاتری داشته باشد تا بتوانیم در کشورهای اروپایی بفروشیم. شرکت ما تعداد زیادی پکیج در آلمان فروخت. آلمانی‌ها که جنس بد نمی‌خرند. ما حتی به اسپانیا و فرانسه هم صادرات داشتیم. ولی صادرات ما به علل سیاسی ادامه پیدا نکرد. حالا هموطن ما همان جنسی را که آلمانی‌ها از ما خریده‌اند از ما نمی‌خرد و می‌رود یک جنس بی کیفیت و بنجول را از ترکیه وارد می‌کند و به عنوان کالای ترک در کشور می‌فروشد و هموطنان ما هم آن را خریداری می‌کنند. در مورد قیمت هم ما رقابت زیادی با محصولات خارجی داریم. گاهی حتی ما جنس را به قیمت دو درصد پایین‌تر از هزینه تمام شده محصول به بازار عرضه می‌کنیم. در واقع ما خصوصی‌ها قیمت‌های خیلی پایینی، حتی خیلی پایین‌تر از قیمت نمونه‌های چینی، روی محصولات‌‌مان می‌گذاریم.

ما بهره‌وری پایینی داریم و شاید علت این که کالاهای ما از نظر قیمت توان رقابت با کالاهای دیگر کشورها را ندارد همین باشد. بیشتر خط‌های ما به شیوه سنتی در حال اداره شدن است و همین به کارگیری حجم بالایی از نیروی انسانی را می‌طلبد که در صورتی که خط تولید مکانیزه شود، نیاز به این تعداد از نیروی کار نباشد.
شرکت‌های خصوصی خود را مکانیزه کرده‌اند. در مواردی که من با آن‌ها در ارتباط هستم ما به‌روزترین سیستم‌ها را در اختیار داریم. شرکت‌های عمومی هم خودشان را به‌روزرسانی می‌کنند. ولی برای مثال اگر این کار هزینه‌های زیادی داشته باشد یا زنجیره خط تولید آنان بلند باشد یا برای بعضی شرکت‌هایی که خریدهایشان به روزتر هستند نتوانند این کار را انجام دهند.

در شرکتی که تحت مدیریت شما فعالیت می‌کند، R&D چقدر مورد توجه است و چقدر تأثیر دارد؟
متأسفانه R&D در ایران خیلی جا افتاده نیست. ما بیشتر کپی‌کار و یک جورهایی پسرو هستیم و نه پیشرو. البته R&D داریم و در حال تلاش برای تقویت آن هستیم ولی آن قدر مشکلات دیگر داریم که خیلی نمی‌توانیم بر آن متمرکز شویم و به آن اهمیت بدهیم. از طرفی مشکلات روزمره ما زیاد است و از طرفی ارتباطات‌مان کم است. R&D زمانی معنا می‌دهد که به تجهیزات و پیشرفت‌های دنیا آگاه باشید و اگر در فلان دانشگاه آلمانی، آمریکایی یا هندی فلان اتفاق می‌افتد ما خبردار شویم. متأسفانه در این زمینه ارتباطات و اطلاعات ما ضعیف است و به همین دلیل R&D هم عقب می‌ماند.

با همین امکانات، R&D می‌تواند بازارهای جدیدی برای شما ایجاد کند و زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های‌تان شود.
این کار در حال انجام شدن است. ما در ابتدای کارمان سال‌ها رادیاتور تولید می‌کردیم، اما در چند سال گذشته تولیدات متنوع‌تری داریم و هر سال کارمان را توسعه می‌دهیم و چند مدل در حال تولید کردن هستیم. این کارها برای بقا انجام می‌شود.

آقای مهندس ایران رادیاتور سال‌هاست در زمینه تبلیغات فعال است. این را چقدر مؤثر می‌دانید؟
قبلاً خیلی مؤثر بود، ولی الان با ظهور رسانه‌های جدید تبلیغات تلویزیونی کم اثر شده است. این هم که نفوذ صدا و سیما در میان مردم کم شده به ضرر ما تمام شده است. در نهایت ما به این نتیجه رسیدیم که هزینه‌ای که برای تبلیغات انجام داده‌ایم چندان بازگشتی نداشته است.

الان تبلیغات در فضای مجازی هم هزینه کمتری می‌برد و هم مخاطب گسترده‌ای دارد.
تبلیغات در شبکه‌های ماهواره‌ای که برای ما غیرمجاز است و نمی‌توانیم در آنها تبلیغات کنیم. تلویزیون‌های معروف دنیا هم یا در ایران بیننده ندارند و یا نمی‌شود از طریق آنها آگاهی داد. بنابراین ما در این زمینه مظلوم هستیم ولی رقبای ما در تلویزیون‌های مختلف اثرگذاری دارند. برای مثال شرکت‌های کره‌ای جلوتر از آمریکایی‌ها ما را تحریم می‌کنند ولی خیلی راحت در کشور ما تبلیغات وسیع انجام می‌دهند و بی هیچ مزاحمتی بازار خود را دارند. ما هم هیچ گونه امتیاز سیاسی از این‌ها نگرفته‌ایم در حالی که تمام لوازم مصرفی ما کره‌ای است. اما آن‌ها حتی چند قدم جلوتر از آمریکایی‌ها علیه ما هستند.

ایران رادیاتور یک برند معتبر است. ما شرکت‌های ایرانی دیگری را هم داریم که در این زمینه کار کنند. وقتی ما این حجم عظیم از تولیدات پکیج را در ایران داریم چه نیازی است که از کشورهای دیگر وارد کنیم؟ آیا نمی‌شود کاملاً واردات این اقلام را ممنوع کرد؟
درد ما هم همین است. دسته‌ها و باندهایی قوی در ایران وجود دارند که واردات برای آنها صرفه و سود کلان دارد. در شرایطی که بازارهای ما بی در و پیکر است آنها به سراغ واردات می‌روند تا جیب خود را پر کنند. متأسفانه این فرهنگی است که در جامعه ما جا افتاده و کسانی که به دنبال درآمد هستند، به جای این که خودشان تولید کنند، می‌روند نمایندگی شرکت‌های خارجی را در ایران تأسیس می‌کنند. از این طریق دیگر مالیات هم نمی‌دهند و با محیط زیست و بهداشت و ... هم طرف نیستند.

در مجموعه تولیدی شما چقدر موضوع آماده کردن و به‌روز کردن نیروی انسانی پیگیری می‌شود؟
ما خیلی پیگیر این موضوع هستیم. به نظر ما این ماشین‌ها نیستند که تولید می‌کنند بلکه انسان‌ها تولید را انجام می‌دهند. اما همان طور که ماشین‌ها به‌روز می‌شوند نیروی انسانی تولیدکننده هم نیاز به، به‌روزرسانی دارد.
در سال‌های اخیر وضع آموزش به هم ریخته است. آموزش باید برای شرکت‌ها و مؤسسه‌هایی باشد که در ارتباط با کشورهای مختلف و شرکت‌های بین‌المللی هستند. این که ما بگوییم می‌خواهیم همه چیز را در داخل تولید کنیم شعارزدگی است و به تولید ما ضرر وارد می‌کند. ما نیازمند ارتباط با کشورهای مختلف هستیم، اما داریم بسته عمل می‌کنیم و همین موجب می‌شود که نسبت به دنیای پیشرفته عقب بمانیم. به عنوان مثال ما نباید بگوییم شرکت زیمنس یک شرکت آلمانی است. این شرکت به یک دانشگاه می‌ماند و ما برای آموزش، پیشرفت صنعتی و توسعه باید ارتباط‌مان را با این گونه شرکت‌ها حفظ کنیم.

امسال سال حمایت از کالای ایرانی نامگذاری شده و مقام معظم رهبری هم از محصولات شرکت‌های تولیدی داخلی بازدید کردند. ارزیابی شما از شعار امسال و این که چقدر در ایجاد فرهنگ مصرف کالای ایرانی مؤثر است، چیست؟
شعار خوبی است ولی تا به عمل درنیاید، نمی‌توان نتیجه آن را دید. این موضوع باید از طریق رهبری، دفتر ایشان و کانال‌های مربوط به ایشان پیگیری شود. باید دائما بررسی شود که چقدر این هدف به عمل درآمده است و سیاست‌ها پایش شود. البته که شعار مطرح شده حرف بسیار زیبایی است، ولی مشکل آنجاست که ایراداتی به ما گرفته می‌شود که ما احساس می‌کنیم ظاهرا به عکس حرف ایشان دارد عمل می‌شود. تولید الان با اعمال شاقه دارد انجام می‌شود.
یک مجموعه می‌تواند در این زمینه نظرخواهی کرده و اطلاعاتی گردآوری کند. بیشتر کسانی که در مناصب دولتی یا وزارتی هستند تخصص ندارند. شاید معتمد بوده‌اند ولی تخصص نداشته‌اند و می‌توان نظرخواهی و کسب اطلاعات را از شرکت‌هایی داشت که به صورت جدی و تخصصی کار می‌کنند.




تمامی حقوق این سایت متعلق به دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی میباشد ©