کد: ۱۳۰۸۸۸۸       تاریخ انتشار: ۲۱ شهريور ۱۳۹۶

توسط رئیس دانشگاه بوعلی تشریح شد:
اقدامات و برنامه‌های این دانشگاه برای اجرای نقشه جامع علمی کشور
تحقق نقشه جامع علمی کشور، مستلزم بهره‌برداری بهینه از مجموعه منابع دانشگاه‌ها برای حرکت از وضع موجود به جایگاه علمی متصور در نقشه جامع علمی کشور است. از ‌این رو  دانشگاه‌ باید تمامیت توان خود را به سمت تحقق اهداف، راهبردها و اولویت‌های نقشه جامع علمی سوق داده، تا وضعیت مطلوب علم و فناوری در افق 1404 محقق شود. 
در همین رابطه مشروح پاسخ‌های مکتوب دکتر منصور غلامی، رئيس دانشگاه بوعلی سینای همدان پیرامون که ظرفیت‌ها، اقدامات و برنامه‌های بلندمدت این دانشگاه برای ایفای نقش در روند اجرایی‌سازی  نقشه جامع علمی کشور که در پاسخ به سوالات مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی نگاشته شده است، از نظرتان می‌گذرد:
مقدمه:
بالندگی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در تمامی ابعاد فرهنگی، علمی، اجتماعی و اقتصادی در عرصه های ملی و بین المللی در گرو داشتن نقشه راهی است که برنامه نویسان، سیاستگذاران و مسئولین اجرایی را در طی این طریق رهنمون خواهد بود.
مقطع زمانی سال 1389 هم برای نظام اسلامی و هم برای مسئولین عرصه علم و فناوری از آن جهت بسیار حائز اهمیت است که در این سال دو سند بسیار مهم و نقشه راه رسیدن به آرمان های انقلاب اسلامی و تعالی در علم و فناوری به تصویب رسیده است.
ابتدا سند الگوی اسلامی ایرانی پيشرفت است که یک سند بالادستی نسبت به همه اسناد برنامه های کشور و چشم انداز و سیاستگذاری های آن می باشد[1] و تمامی اسناد مهم برنامه ای، ذيل این سند قرار می گیرند. ساختار الگوی پیشرفت در 4 عرصه معنویت و تعالی انسانیت انسان[2]، عرصه حرکت به سوی جامعه متفکر[3]، عرصه علم و عرصه زندگی ترسیم شده است. مهمترین ويژگی های این 4 عرصه، برخورداری از عناصری است که برگرفته از آموزه های طلایی قرآن و سیره معصومین(ع) می باشند که عبارتند از:
  • عدالت، که معیار حق و باطل حکومتها است؛
  • تولید ثروت با هدف فراهم نمودن رفاه اجتماعی؛
  • انعطاف پذیری حسب مقتضیات زمان؛
  • توانایی تضمین استقلال کشور؛
  • بودجود آوردن صلاحیت فردی در حکومت؛
  • اسلامی بودن و تکیه بر مفاهیم و معارف اسلامی داشتن؛
  • ایرانی و بومی بودن.
 
بنابر این اولین پیام سند الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، تفوق این سند بر تمامی اسناد بالادستی و در چارچوب ويژگی های فوق می باشد. دومین رویداد بسیار مهم، تصویب سند نقشه جامع علمی کشور[4] پس از تشکیل شانزده جلسه در طول سال 1389در شورای عالی انقلاب فرهنگی است که چونان مشعل راه اندیشه ورزان و سیاستگذاران این عرصه می باشد با این تاکید که نقشه جامع علمی کشور نیز به عنوان نقشه راه علم و فناوری کشور، در ذیل سند الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت قرار می گیرد. بنابر این می توان اذعان کرد که نقشه علمی در واقع نه تنها به بسط عرصه های مختلف علم بلکه در محتوا، به سلسله ای از راهبردها و اقدامات کلان ملی اشاره می کند که سایر عرصه های ساختاری الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت را نیز در حد بضاعت خود تفسیر و تبیین نموده است. مجموعه راهبردها و اقدامات مندرج در نقشه جامع، آرمان های متعالی انقلاب اسلامی ایران را ترسیم می کند. بسیار واضح است که ابزار عملیاتی کردن محورهای گوناگون عرصه علم مندرج در سند الگو و نقشه جامع، منحصراً از طریق جنبش نرم افزاری و نهضت تولید علم امکان پذیر خواهد بود. فصول اول و دوم نقشه جامع علمی کشور، مزین به بیان ارزشهای بنیادین و چشم انداز علم و فناوری در افق 1404 هـ.ش می باشد. در ادامه و با الهام از سیاق نقشه جامع علمی، ابتدا به بیان ارزشهای بنیادین و چشم انداز دانشگاه بوعلی سینا که همراستا با ارزشهای بنیادین و چشم انداز نقشه جامع می باشد، می پردازد تا چارچوبهای فکری و عملیاتی دانشگاه بوعلی سینا در زمان حال و آیندگان در این مسیر خطير روشن تر گردد. قبل از آن، ناگزیر از بیان تاریخچه مختصری از شکل گیری دانشگاه خواهیم بود که در ادامه به اجمال اشاره خواهد شد.
 
تاریخچه تاسیس دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه بوعلی سینا در تاریخ 6/9/1352 تاسیس و از سال 1353 فعالیت خود را در شهرستان همدان با پذيرش 200 دانشجو در دو مقطع کاردانی و کارشناسی ارشد و 4 گروه آموزشی گسترش کشاورزی، علوم تندرستی، علوم محیط زیست و علوم آموزشی آغاز نمود. تامین فضاهای آموزشی و کمک آموزشی برای جان گرفتن فعالیتهای علمی و پژوهشی دانشگاه امری اجتنانب ناپذیر بود و از ابتدا در زمره مهمترین اقدامات دانشگاه محسوب گردیده است و این امر نقش بی بدیلی را برای نشان دادن تلاش های خستگی ناپذیر مسئولین و روسای دانشگاه از ابتدا تاکنون بعهده دارد. هم اکنون دانشگاه بوعلی سینا پس از گذشت 44 سال فعالیتهای شاخص آموزشی و پژوهشی در مساحتی بالغ بر 160 هکتار، 13 دانشکده، 1 پژوهشکده و 1 مرکز تحقیقاتی، بیش از 420 عضو هيات علمی، بیش از 10.000 دانشجو که در کلیه مقاطع تحصیلی و بیش از 290 رشته گرایش و قریب به 60 گروه آموزشی به تحصیل اشتغال دارند، در زمره یکی از دانشگاههای برتر کشور و دارای مدارج جهانی قرار گرفته است و تاکنون توانسته است بیش از 33.000 نفر دانش آموخته را به جامعه تقدیم کند.
دانشگاه بوعلی سینا در شاخص‌ های مختلفی به کمیتهای مطلوب در نقشه جامع علمی کشور رسیده است که می توان به نسبت دانشجویان تحصیلات تکمیلی(27 درصد) و همچنین سرانه تولید مقالات علمی (سالانه بیش از 1600 مقاله علمی و 4 مقاله به ازای هر عضو هیات علمی ) و شاخص ارجاع مقالات علمی بین المللی (11 ارجاع به ازای هر مقاله) اشاره کرد که از این جهت در فهرست یک درصد دانشگاه‌های تاثیر گذار در علم دنیا قرار دارد. همچنین در چند سال متوالی برخی از اساتید این دانشگاه بین اساتید نمونه کشور حضور داشته اند. دانشگاه بوعلی سینا با تجهیز و بازسازی  زیرساخت‌های پژوهشی، افزایش تعاملات بین‌المللی و نقش‌آفرینی گسترده در عرصه استان و منطقه، در راستای اهداف کمی و کیفی نقشه جامع علمی کشور گام برداشته و سهم بیشتری از آنچه می بایست در اجرای نقشه جامع داشته است. براساس داده‎های منتشر شده از طرف پایگاه ISI،   چهار تن از اعضا هیئت علمی این دانشگاه در لیست «یک درصد برتر دانشمندان و نخبگان علمی جهان» قرار گرفته‎اند.
دانشگاه بوعلی سینا در چند سال اخیر در رتبه بندیهای پژوهشی پایگاه ISC روند رو به رشدی داشته است به طوریکه در حال حاضر رتبه نهم را در بین دانشگاه های جامع کشور دارا می باشد. و از نظر کیفیت مقالات پژوهشی جز 5 دانشگاه برتر کشور است. همچنین دانشگاه بوعلی سینا به عنوان دبیر کارگروه پژوهش، فناوری و آموزش استان همدان نقش به سزایی در توسعه علمی استان و منطقه غرب کشور دارد و به عنوان برترین دانشگاه منطقه غرب کشور و منطقه 4 آموزش عالی کشور در فعالیتهای پژوهشی و آموزشی محسوب می شود. این دانشگاه در حال حاضر با داشتن 15 مجله علمی و پژوهشی و چاپ سالانه بیش از 70 عنوان کتاب به نشر دانش در سطح کشور و منطقه کمک شایانی می نماید.
بلوغ علمی دانشگاه تا آنجا بوده که بسیاری از کشورهای منطقه با اقبال به سمت عقد تفاهم نامه های علمی با دانشگاه روی آورده اند. از جمله این تفاهم نامه می توان به تفاهم نامه همکاریهای دوجانبه با دانشگاههای اینونوی ترکیه، ریدینگ انگلستان، چرمو سلیمانیه عراق و اورال روسیه اشاره نمود. رویکرد فراملی دانشگاه بوعلی سینا برای نقش آفرینی در عرصه علم و فناوری موجب گردیده تا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مجوز تاسیس دانشگاه کشورهای عضو گروه D8 را به دانشگاه بوعلی سینا اعطا نماید. در راستای تقویت زیرساختهای علمی نیز دانشگاه مبادرت به تاسیس مرکز آموزش زبان به غیر فارسی زبانان، تاسیس آزمایشگاه مرکزی و پیش بینی ارتقاء آن به آزمایشگاه مرکزی منطقه 4 و غرب کشور و پیگیری احداث مرکز همایشهای علمی ملی و بین المللی در سایت اصلی دانشگاه نموده است. در اثنای فعالیتهای علمی اساتید دانشگاه، دانشجویان سخت کوش و بانشاط  دانشگاه بوعلی سینا نیز در عرصه های مختلف دانشجویی نقش آفرینی کرده اند. از جمله افتخارات دانشجویان می توان به رتبه دوم در مسابقات بین المللی رباتهای مین یاب، کسب رتبه های زیر 5 در المپیادها و جشنواره های حرکت، ساخت ربات پرنده، ساخت دیوار بتن مسلح و کسب مدال و رتبه های ملی فراوان ورزشی اشاره نمود. همچنین بسیاری از همکاران غیر هیات علمی نیز در رشته های مختلف ورزشی دارای رتبه های اول تا سوم ملی می باشند که نشان از نشاط و انگیزه های والای ایشان دارد. از جمله رشته های مورد علاقه دانشجویان و کارکنان دانشگاه که در عرصه ورزش ملی می درخشند می توان به کشتی، تکواندو، پینگ پنگ، پاورلیفتینگ، وزنه برداری و تیراندازی اشاره نمود.
بیانیه چشم انداز دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه بوعلی سینا در افق 1404 دانشگاه جامعی است که در زمره دانشگاههای برتر کشور و دارای جایگاه ممتاز در تولید علم و فناوری، پژوهش های بنیادی در سطح ملی، تربیت کننده انسان های مومن، فرهیخته، آزاد اندیش، کارآفرین و دانشمندانی متعهد و مکتبی در تراز جهان اسلام، برای تحقق مرجعیت علمی و فرهنگی و صدور پیامهای ارزشمند انقلاب اسلامی در عرصه علم و فناوری به جهانیان خواهد بود.
سیاهه ارزش‌های بنیادین دانشگاه بوعلی سینا
  • حاکمیت جهان بینی توحیدی اسلام مبتنی بر معارف و آموزه های غنی آن و اهتمام در تعمیق فراگیری سبک زندگی و سیره اهل بیت (ع) در کلیه ابعاد زندگی به ويژه علم و فناوری؛
  • تحکیم و تقویت مبانی نظام جمهوری اسلامی؛
  • صیانت از هویت و فرهنگ اصیل اسلامی- ایرانی، خوداتکایی، پیشرفت، استقلال و عزت ملی؛
  • حفظ کرامت انسانی با تکیه بر فطرت حقیقت جو، عقل گرا، علم طلب و آزاده؛
  • توجه به اصل عقلانیت، تکریم علم و عالم، ارزشمندی ذاتی علم؛
  • احترام حقوقی و اخلاقی به آفرینش های فکری و علمی و بهره گیری از آنها در چارچوب نظام ارزشی اسلام؛
  • دین باوری، اخلاق محوری، ترجیح مصلحت و منافع عمومی به منافع شخصی و گروهی، تقویت روحیه تعاون، مشارکت، قانون مداری، نظام مندی، مسئولیت پذيری، تواضع و روحیه خدمت به جامعه؛
  • ایجاد و حفظ محیطی کمال آفرین، مستقل، آزاد و امن با تاکید بر نیازهای اجتماعی انسان و توجه به حفظ و بهبود محیط زیست؛
  • توسعه مفاهیم آزاد اندیشی، مناظره و تبادل آراء جهت دستیابی به افق های برتر در حوزه اندیشه در محیطی اخلاقی و وحدت آفرین؛
  • ارتقاء سطح زندگی جامعه از طریق تعامل فعال و الهام بخش دانشگاه با محیط پیرامون در ابعاد منطقه ای، ملی و جهانی؛
  • عدالت محوری، کشف و پرورش استعدادها و دستیابی همگان به ويژه استعدادهای بومی منطقه به حوزه علم و فناوری و تقویت خلاقیت و نوآوری؛
  • حفظ و اعتلای نام دانشگاه بوعلی سینا.
همراستایی با نقشه جامع علمی کشور
دانشگاه بوعلی سینا ارتقاء استانداردهای علمی، پژوهشی و زیرساخت‌های دانشگاه برای ارتقاء ایفای نقش در عرصه‌های ملی و بین‌المللی، را به عنوان میانبری در طی طریق و اجرای نقشه جامع علمی کشور می‌داند. مکانیزم‌های اقدام و عمل دانشگاه در خصوص این هدف را می‌توان به شرح اهداف و اقدامات زیر که هر یک ناظر بر اهداف کلان، راهبردهای کلان و اقدامات ملی مندرج در سند نقشه جامع علمی کشور می‌باشند، بیان کرد:
1-
هدف‌گذاری بر روی توسعه پایدار دانشگاه:
همواره استفاده خردمندانه از منابع و محیط زیست برای رفع نیازها و ارتقاء زندگی در زمان حال با حفظ توانایی نسل های آینده برای برآورده ساختن احتیاجاتشان و دستیابی به کیفیت زندگی بهتر از دغدغه های جوامع بشری بوده است که امروزه از آن به عنوان توسعه پایدار نام می برند. توسعه پایدار محصول نقطه اشتراک فعالیت در سه حوزه اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی می باشد. نقطه اشتراک این سه حوزه که تحمل پذیری، عدالت و زیست پذیری را به ارمغان می آورد از آمال دیرینه انسان بوده است. تمدن نوین اسلامی، با استفاده از فرهنگ و ارزشهای اسلامی مدعی تقدیم نقطه اشتراک حوزه های مورد علاقه توسعه پایدار است بنابر این می توان بیان نمود که توسعه پایدار میوه تمدن نوین اسلامی است. دانشگاه بوعلی سینا با تاسی بر درک هوشمندانه و خردمندانه از این بسترها تلاش کرده تا زیرساختهای فکری توسعه پایدار که میوه تمدن نوین اسلامی است را در حد امکانات و مقدورات فراهم نماید و رسیدن به منطقه مورد اشتراک حوزه های مورد علاقه توسعه پایدار را مد نظر قرار داده است. از جمله اقدامات زیر ساختی در این مقوله می توان به عناوین زیر که در راس اقدامات دانشگاه قرار داشته و دارد اشاره نمود:
  • تعمیق فرهنگ اسلامی – ایرانی و ارزش‌های انقلاب اسلامی؛[5]
  • توجه به الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت در سیاستگذاری‌ها و در تدوین اهداف و شاخص های مندرج در مقررات و آیین نامه ها و مصوبات دانشگاه؛[6]
  • ارتقاء نرخ خوداتکایی در تامین منابع مالی؛[7]
  • رسیدن به شاخص های دانشگاه سبز و هوشمند:
    • توجه به مسائل زیست محیطی و محیط زیست؛[8]
    • توجه به انرژی‌های پاک، تجدیدپذیر و افزایش بهره‌وری انرژی؛ [9]
  • توسعه استفاده از فناوری‌های نوین فیزیکی، مالی، اداری و امنیتی؛[10]
2- اهتمام به اجرای برنامه راهبردی:[11]
بروز و حدوث انتظام فکری هر سیستم هوشمندی، مرهون بهره گیری از برنامه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدتی است که مجموعه ای از بایدها و نبایدهای سیستم را در بر دارند. این انگاره ها حاصل شناخت وضع موجود، چاشها، فرصتها و چگونگی رساندن مجموعه به هدف مورد نظر است. برای آنکه سازمان بداند به کجا خواهد رفت باید بداند اکنون دقیقاً کجا قرار گرفته است. پس از آن باید آنچه می‌خواهد باشد را به درستی تعریف کرده و چگونگی رسیدن به آن جایگاه را مشخص کند. مستندات حاصل از این فرایند را برنامهٔ راهبردی سازمان می‌نامند. دانشگاه بوعلی سینا از سال 1383 مترصد تدوین برنامه راهبردی و به تبع آن برنامه اقدامات عملی بوده است. لذا از همان سال با انتخاب مهندسین مشاور مجرب تلاش خود را معطوف به تصویب برنامه راهبردی نموده است. در همین راستا در تاریخ 3/7/1386 هیات امناء دانشگاه با تهیه و تعیین چارچوبهای طرح راهبرد بیست ساله دانشگاه را به تصویب رساند. پس از آن و در تاریخ 5/2/1394 هیات امنا کلیات برنامه راهبردی دانشگاه را به تصویب رساند و در تاریخ 12/8/1394 ضمن تعیین الزامات تدوین برنامه راهبردی و عملیاتی دانشگاههای استان، برنامه اجرایی 5 ساله دانشگاه بوعلی سینا را نیز تصویب نمود. در مقطع زمانی کنونی دانشگاه بوعلی سینا با استفاده از مصوبات هیات امنا، ضمن به روز نمودن برنامه راهبردی خود، اقدامات تکمیلی زیر را برای ارتقاء آن در نظر گرفته است.
  • ارتقاء نظم برنامه ای؛[12]
  • تقویت نظام موسسه پژوهی؛ [13]
  • بازنگری طرح جامع فضاهای کالبدی؛[14]
3- انتظام امور آموزشی:
هم اکنون دانشگاه بوعلی سینا پس از گذشت 44 سال از آغاز فعالیتهای خود، با بهره گیری از تجربه حاصل از این سابقه طولانی و در راستای برنامه راهبردی اقدامات اصلاحی و تکمیلی را در راس امور آموزشی قرار داده است. تنوع رشته ای، تفکیک و تاسیس دانشکده های مورد نیاز، برقراری ارتباط سازنده با جامعه، احراز رتبه خوب در بین دانشگاههای هم نسل خود، توانایی جذب دانشجوی خارجی، همکاری با سایر مراکز آموزشی و پژوهشی ملی و بین المللی، توسعه زبان فارسی در سطح بین الملل، همکاری خوب با ستاد پژوهشهای گسترده نانو، تشویق همکاریهای بین المللی و دعوت از اساتید شاخص خارجی برای ارائه کارگاه، گسترش تحصیلات تکمیلی و رساندن نسبت این دانشجویان به حدود بیش از 27 درصد که درصد مطلوب در سال 1404 است، سهم دانشجویان دکتری از کل دانشجویان 8 درصد است که بیش از دو برابر درصد مطلوب (3.5) در سال 1404 است، اعطاء بورسیه در زمینه رمزنگاری فناوری های زیست محیطی، علوم شناختی رفتاری، گیاهان دارویی، انرژی های نو، عضویت در مجامع علمی بین الملل، تعمیق و گسترش آموزش های عمومی همراه با تقویت برگزاری دوره های کوتاه مدت آموزش های فراگیر و هدایت پایان نامه های تحصیلات تکمیلی در راستای نیازهای جامعه از جمله اهداف بخش آموزش دانشگاه بوده است که موارد زیر مورد تاکید بیشتری نیز قرار گرفته است.
  • تقویت زیرساختهای نرم افزاری و سخت افزاری لازم برای ایفای نقش برتر در عرصه فعالیتهای منطقه ای و ملی؛[15]
  • افزایش دوره های تحصیلات تکمیلی متناسب با نیاز منطقه و ملی؛[16]
  • توسعه دوره های پسا دکتری؛[17]
  • تقویت و افزایش رشته های بین رشته ای و پرکاربرد؛[18]
 4- ارتقاء امور پژوهشی، فناوری و کارآفرینی:
پژوهش و فناوری در موسسات آموزشی و پژوهشی به مثابه اسکلت و ستون فقرات (Backbone) آن موسسه قلمداد می شود. آنجا که یافته های پژوهشی به بار نشسته و به ثروت تبدیل می شوند، به نوعی هدف غایی کارآفرینی را تامین نموده اند. پژوهش مولد و ماندگار پژوهشی است ‌که در موضوع و بافتی مشخص، دانش، دیدگاه، یا راهکاری نو تولید می‌کند؛ محصول آن برای پژوهشگر نان و نام می‌آورد و به رفاه، شادی و یا سلامتی جامعه می‌افزاید[19]. بر اساس جهت گیری های کلان کشور در زمینه علم و فناوری، سازمان های پژوهش و فناوری در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین بخش های اقتصاد کشور می باشند. از این رو برای شکوفایی اقتصادی کشور مدیریت کارآمد و صحیح آنها در سطح راهبردی ضرورت دارد.[20] به طور معمول معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه به عنوان یکی از کلیدی ترین حوزه  های ستادی دانشگاه، در زمینه گسترش پژوهشهای بنیادین، کاربردی و ارائه خدمات علمی و مشاوره ای در جهت رفع نیازهای علمی - صنعتی جامعه و ارتقاء جایگاه و موقعیت ملی و بین المللی دانشگاه و سرآمدی در تولید علم و فناوری فعالیت می نماید. ساماندهی و جهت دهی نوآوری ها، تلاش برای تجاری سازی، استقرار نظام عرضه و تقاضا و نهایتاً کاربردی کردن دانش برای رفع نیاز جامعه، حاکی از اهداف والای بخش پژوهش و فناوری و کارآفرینی دانشگاه بوده و هست.
در همین رابطه اقدامات زیر ساختی ذيل الذکر در به ثمر رساندن اهداف فوق مورد تاکید بوده است:
4-1) اصلاح و انسجام بخشيدن به ساختارها و نهادهاي علم و فناوري و هماهنگ‌سازي نظام تعليم و تربيت در مراحل سياستگذاري و برنامه‌‌ریزی کلان[21]
4-1-1- برنامه ها
  • تاسیس دفتر انتقال فناوری؛
  • تاسیس شتاب دهنده چندین شتاب دهنده تخصصی؛
  • تاسیس مرکز نوآوری؛
  • تاسیس آزمایشگاه مرکزی منطقه 4 کشور؛
  • ایجاد آزمایشگاه های مرجع استاندارد؛
  • ایجاد شرکتهای دانش بنیان انتقال فناوری؛
  • ایجاد واحد ثبت اختراعات و ابداعات و مالکیت فکری.
4-1-2- اقدامات
  • تاسیس و توسعه مرکز رشد واحدهای فناور؛
  • تاسیس مرکز توسعه کسب و کارهای نوین؛
  • همکاری با پارک علم و فناوری استان همدان؛
  • برگزاری و اداره کارگروه پژوهش و فناوری استان جهت ایجاد انسجام در فعالیتهای فناوری استان؛
  • همکاری در جهت تدوین برنامه آمایش علم و فناوری استان منطبق بر نقشه جامع علم وفناوری کشور؛
  • همکاری در ثبت مالکیت فکری اختراعات و ابداعات با سازمان ثبت اسناد؛
  • اجرای برنامه HSE واستاندارد سازی آزمایشگاه و کارگاه ها و ایجاد کارگروه مربوطه؛
  • تاسیس آزمایشگاه مرکزی در دانشگاه و دانشکده ها؛
  • راه‌اندازي كميته تخصصي بررسي تخلفات پژوهشي و صیانت از پژوهش دانشگاه جهت حمايت از مالكيت فكري و معنوي توليدات علمي؛
  • طراحی و ایجاد سیستم پرداخت پژوهانه برای انسجام در هزینه کردهای پژوهشی؛
  • مستقل‌سازی مالی حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه و هزینه کرد اعتبارات پژوهشی صرفاً در حوزه پژوهش.

4-2) توجه به علم و تبديل آن به يكي از گفتمان­‌هاي اصلي جامعه و ايجاد فضاي مساعد، شكوفا و مولد علم و فناوري بر مبناي آموزه‌­هاي اسلامي از طريق توسعه و تعميق و بكارگيري مؤلفه­‌هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي
[22]
4-2-1- برنامه ها
  • برنامه ریزی حضور موثرتر در فضای مجازی برای ایجاد گفتمان و کرسی های آزاد اندیشی مرتبط با حوزه علم و فناوری؛
  • حرکت به سمت گسترش و ایجاد کتابخانه های مجازی و دیجیتال؛
  • راه اندازی و شروع به کار ساختمان جدید کتابخانه مرکزی با تاکید بر کتابخانه های مجازی و مرکز اطلاع رسانی.
4-2-2- اقدامات
  • برگزاری هر ساله هفته پژوهش به مرکزیت دانشگاه بوعلی سینا و اجرای برنامه مناسب از قبیل نمایشگاه های دستاوردهای پژوهشی و فناوری ، برنامه های تلویزیونی و مناظرات و میزگردهای مناسب؛
  • شرکت مدوام در برنامه های رادیو و تلویزیونی استان برای ارتقا جایگاه علم و فناوری؛
  • حمایت از شرکتهای ارایه دهنده دسترسی به پایگاه های علمی؛
  • اشتراک و در اختیار گذاشتن کلیه پایگاه های علمی مورد نیاز اساتید و دانشجویان از طریق کتابخانه های مجازی؛
  • سرویس دهی کتابخانه ها به کلیه محققین و دانشجویان استان و کشور.
4-3) ايفاي نقش مؤثرتر چرخه علم، فناوري و نوآوري در اقتصاد کشور[23]
4-3-1- برنامه ها
  • انجام اقدامات لازم برای تبدیل شدن دانشگاه به دانشگاه نسل سوم؛
  • تاسیس برج فناوری و انتقال فناوری در دانشگاه؛
  • تاسیس شرکتهای دانش بنیان وابسته به دانشگاه؛
  • ایجاد مرکز منطقه ای کارآفرینی.
4-3-2- اقدامات
  • حمایت از تاسیس شرکتهای دانش بنیان توسط اعضای هیات علمی ( ایجاد 8 شرکت)؛
  • ایجاد شرکت پشتیبانی کننده مشاوره ای در مرکز رشد؛
  • توسعه و گسترش مرکز رشد دانشگاه و حمایت مادی و معنوی از شرکتهای مستقر(30 شرکت مستقر)؛
  • حمایت از اعضا هیات علمی، دانشجویان و شرکتهای فناور مستقر در مرکز رشد جهت تجاری سازی محصول (تعداد قابل توجهی از محصولات تجاری سازی شده اند)؛
  • راه‌اندازي مركز شتاب‌دهي نوآوري جهت تجاري سازي ايده هاي نوپا با همکاری سازمان فناوری اطلاعات ایران؛
  • راه‌اندازي مركز "آپا" با همكاري اداره سازمان فناوري اطلاعات ایران و  مركز ماهر جهت ارائه خدمات تخصصي مشاوره‌اي حوزه فناوري اطلاعات به دستگاههاي اجرايي استان؛
  • خرید تجهیزات ساخت داخل برای آزمایشگاههای آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه.

4-4) نهادينه كردن مديريت دانش و ابتناي مديريت جامعه بر اخلاق و دانش بر اساس الگوهاي ايراني ـ اسلامي در نهادهاي علمي، اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و دفاعي ـ امنيتي
[24]
4-4-1- برنامه ها
  • حرکت به سمت تجمیع نرم افزارها و مدیریت دانش در جهت روانتر شدن امور؛
  • تاسیس مرکز علم سنجی دانشگاه جهت رصد و هدف گزاری امور علم و فناوری دانشگاه؛
  • انتشار مجلات علمی و پژوهشی به زبان های خارجی.
4-4-2- اقدامات
  • برگزاری چندین کنفرانس منطقه ای، ملی و بین المللی در هر سال با تاکید بر کیفیت برگزاری آنها؛
  • ایجاد دولت الکترونیک در دانشگاه و انجام همه امور دربستر شبکه دانشگاه؛
  • ایحاد مرکز داده و پشتیبان مرکز داده در دانشگاه و توسعه بستر شبکه فیبر نوری در کل پردیس دانشگاه؛
  • ایجاد پایگاه جامع الکترونیکی از پایان نامه های دانشجویان؛
  • انتشار 15 عنوان مجله علمی و پژوهشی.
4-5) نهادینه کردن نگرش اسلامی به علم[25]
4-5-1- برنامه ها
  • ایجاد پژوهشکده علوم اجتماعی.
4-5-2- اقدامات
  • همکاری با سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهت تولید محتوا در فضای مجازی.

4-6) تحول و نوسازی نظام تعليم و تربيت اعم از آموزش و پرورش و آموزش عالی به منظور انطباق با مباني تعليم و تربيت اسلامي و تحقق اهداف كلان نقشه جامع علمی کشور
[26]
4-6-1- برنامه ها
  • بازبینی و ارزیابی کلیه آیین نامه های پژوهشی در هر سال برای ارزیابی موفقیت یا مشکلات آنها؛
  • هدف گزاری برای تاسیس 4 قطب علمی جدید در دانشگاه؛
  • گسترش دوره های پسا دکتری با افزایش ظرفیت تا 10 درصد دانشجویان دکتری.
4-6-2- اقدامات
  • طراحی و پیاده سازی سیستم پژوهانه برای هدفمند کردن هزینه کرد اعتبارا ت پژوهشی؛
  • طراحی و پیاده سازی سیستم ارزیابی فعالیتهای پژوهشی با تاکید بر کاربردی کردن پژوهش؛
  • تدوین پژوهشی 5 ساله دانشگاه، دانشکده ها و گروه ها؛
  • نظام مند نمودن پژوهشهای اعضای هیات علمی با تدوین برنامه های 3 ساله پژوهشی؛
  • تدوین و اجرای آیین نامه هسته های پژوهشی؛
  • مدیریت قطب علمی شیمی سبز کشور؛
  • ایجاد دوره های پسا دکتری با همکاری سازمانهای خارج دانشگاه(10 محقق در حال فعالیت هستند).

4-7) جهت‌دهي آموزش، پژوهش، فناوري‏ و نوآوري به سمت حل مشكلات و رفع نيازهاي واقعي و اقتضائات كشور، با توجه به آمایش سرزمین و نوآوري در مرزهاي دانش براي تحقق مرجعيت علمي
[27]
4-7-1- برنامه ها
  • ایجاد آزمایشگاه ملی منطقه 4 با همکاری کشور ژاپن.
4-7-2- اقدامات
  • ایجاد سیستم مدیریت پژوهش در دانشگاه و رصد تولیدات پژوهشی؛
  • تهیه سند راهبردی دانشگاه در حوزه پژوهش و فناوری؛
  • تشکیل هسته های پژوهشی میان رشته ای برای تقویت پژوهش های میان رشته ای؛
  • ایجاد شبکه آزمایشگاهی شاعا در دانشگاه و در سطح استان برای استفاده اشتراکی از امکانات آزمایشگاهی.

4-8) تربيت و توانمندسازي سرمايه انساني با تأكيد بر پرورش انسان‌های متقي، کارآفرین، خودباور، خلاق، نوآور و توانا در توليد علم، فناوري و نوآوري متناسب با ارزش‌هاي اسلامي و نيازهاي جامعه
[28]
4-8-1- اقدامات
  • اختصاص پژوهانه برای دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد و حمایت از پایان نامه ها؛
  • برگزاری کارگاه های متعدد برای دانشجویان واعضای هیات علمی؛
  • حمایت از شرکت اعضای هیات علمی و دانش جویان در کارگاه های برگزار شده در کشورهای مختلف و داخل کشور.

4-9) تعامل فعال و اثرگذار علمي و فناوري با کشورهاي ديگر به‌ويژه كشورهاي منطقه و جهان اسلام
[29]
4-9-1- برنامه ها
  • حرکت به سمت گسترش طرح های مشترک خارجی؛
  • حمایت بیشتر از فرصتهای مطالعاتی خارج از کشور؛
  • ایجاد ظرفیت پذیرش دوره های بین المللی در دانشگاه؛
  • ایجاد ظرفیت پذیرش فرصت مطالعاتی اساتید و دانشجویان خارجی در دانشگاه؛
  • ایجاد دوره های پسا دکتری برای محققین خارجی.
4-9-2- اقدامات
  • عقد چندین قرار داد پژوهشی مشترک با کشورهای دیگر؛
  • حمایت از چندین مورد استاد وابسته پژوهشی بین دانشگاه و دانشگاه های خارجی و بالعکس؛
  • افزایش تعداد مقالات مشترک با محققین خارجی؛
  • تدوین آیین نامه تعاملات علمی بین المللی در دانشگاه؛
  • افزایش تعداد فرصتهای مطالعاتی اعضای هیات علمی؛
  • تسهیل مقررات استفاده از فرصتهای مطالعاتی؛
  • افزایش حمایت از شرکت اعضای هیات علمی و دانشجویان در کنفرانسهای خارجی؛
  • حرکت در جهت افزایش دیپلماسی علمی با شرکت در مجامع علمی بین المللی.
    5. انتظام امور دانشجویی، اجتماعی و فرهنگی:
نقش محوری و جایگاه راهبردی فرهنگ در نقشه جامع علمی کشور بسیار حائز اهمیت است. رویکرد کلی دانشگاه در این زمینه، معطوف به اموری از قبیل زمینه سازی برای گسترش فرهنگ گفتگو و مناظره در قالب کرسی های آزاد اندیشی دانشجویی(تاکنون 45 مورد برگزار شده) و نظریه پردازی اساتید، تقویت حس مسئولیت پذيری و کار گروهی با ارتقاء کمی و کیفی فعالیتها در قالب تشکل های اسلامی (تشکل های فعال عبارتند از: بسیج دانشجویی، بسیج اساتید، بسیج کارکنان، جامعه اسلامی دانشجویان، انجمن اسلامی دانشجویان، انجمن اسلامی دانشجویان معتدل، انجمن اسلامی اعضای هیأت علمی دانشگاه بوعلی سینا، انجمن اسلامی مدرسین، پرونده درخواست 2 تشکل نیز در دست بررسی  می باشد.)، انجمن های علمی (در حال حاضر 53 انجمن فعالیت دارند) و کانون های فرهنگی – هنری (12 عنوان کانون مشتمل بر 24 کانون خواهران و برادران، 5 کانون خوابگاهی)، نشریات (نشریات مجوز دار60 مورد و 35 نشریه فعال) و برنامه ریزی برای ارتقاء متوازن فرهنگی همه نیروهای انسانی دانشگاه اعم از اساتید، دانشجویان و کارکنان می باشد.
اهم برنامه های فرهنگی – اجتماعی شامل موارد زیر می باشد:
  • برگزاری مسابقات قرآن کریم؛
  • برگزاری مراسم اعتکاف دانشجویی با بیش از 1000 نفر شرکت کننده؛
  • اعزام بیش از 2000 نفر از دانشجویان به اردوهای زیارتی (مشهد مقدس، قم و راهیان نور )؛
  • برگزاری گسترده مراسم دهه اول محرم؛
  • برگزاری دومین جشنواره ملی دانشگاهیان و ادبیات رضوی با محوریت داستان کوتاه و سفرنامه نویسی؛
  • برگزاری جشنواره «بهار زندگی»؛
  • برگزاری «جشنواره دانشجو»؛
  • برگزاری «هفته کرسی های آزاداندیشی»؛
  • برگزاری کارگاه های گوناگون پیرامون آسیب های اجتماعی؛
  • برگزاری یادواره شهدای گمنام و شهدای حرم؛
  • برگزاری کنگره شهدای دانشجوی استان.
از سوی دیگردانشگاه همواره مترصد اقداماتی در راستای ارتقاء سلامتی و نشاط و رفاه خانواده بزرگ دانشگاه اعم از اعضای هيات علمی، دانشجویان و کارکنان بوده است. حوزه های دانشجویی و فرهنگی و اجتماعی که با داشتن مرزهای مشترک کاری زیاد سعی در هم پوشانی و تکمیل فعالیتها نیز داشته اند، مشخصاً بخش هایی هستند که در این رابطه اقدامات مثمر ثمری را داشته اند. اولین گام برای ساماندهی اقدامات بایسته ذیربط، واگذاری امور غیر حاکمیتی و توجه موکد به امور حاکمیتی بوده است. درهمین رابطه طی سالهای گذشته سعی در واگذاری اموری مانند خدمات و پشتیبانی خوابگاهها، تغذیه و سلف سرویس، نقلیه و ایاب و ذهاب و ... به بخش خصوصی نموده اند تا بتوانند اهداف مورد انتظار بخش خود را به گونه مناسبتری محقق نمایند. چنانکه مشاهده شده است در مقاطعی که حوزه دانشجویی و فرهنگی فراغ بال بیشتری داشته اند به اهداف مورد نظر این بخش بیشترو بهتر نائل آمده اند که اجمالاً به برخی از آنها اشاره می شود: 
شرکت روزافزون و فراگیر دانشجویان در اردوهای راهیان نور، اردوهای جهادی، شرکت در مراسم و هیاتهای دانشجویی، شرکت فعال در کانون های هنری، انجمن های علمی و تشکل های دانشجویی از مهمترین فعالیتهای فرهنگی قلمداد می شوند. همچنین از جمله افتخارات و فعالیتهای نشاط آور ورزشی می توان به کسب مدال و رتبه های ملی فراوان ورزشی در رشته هایی مانند کشتی، تکواندو، تنیس، تیراندازی، وزنه برداری و پاورلیفتینگ اشاره نمود. از جمله افتخارات و فعالیتهای علمی و فوق برنامه دانشجویان می توان به کسب رتبه دوم در مسابقات بین المللی رباتهای مین یاب، کسب رتبه های زیر 5 در المپیادها و جشنواره های حرکت، ساخت ربات پرنده، ساخت دیوار بتن مسلح اشاره نمود.
  • تقویت اتاق های فکر و کرسی های آزاد اندیشی؛[30]
  • ارتقاء مشارکت دانشجویان و خانواده دانشگاه در امور دانشگاه بر پایه مدیریت مشارکتی؛[31]
  • ارتقاء و اجرای طرح‌های سلامت جسم و روان دانشجویان[32]
5-3-1- طرح سیمای زندگی دانشجویی؛
5-3-2- طرح دانشگاه عاری از دخانیات؛
5-3-3- طرح سبک زندگی اسلامی و تمدن سازی نوین اسلامی.
  • ارتقاء فعالیتهای ورزشی و نشاط آور، ورزشهای همگانی و قهرمانی؛[33]
  • ارتقاء تعامل سازنده با تشکلهای، انجمنها و کانونهای دانشجویی.[34]
    6. ارتقاء فعالیت‌ها و امور بین الملل:
به طور معمول به مطالعه روابط میان کشورها، نقش کشورهای مستقل، سازمان‌های بین دولتی، سازمانهای غیردولتی بین‌المللی، سازمان‌های مردم نهاد و شرکت‌های چندملیتی، روابط بین الملل گفته می‌شود. درک مسائلی همچون جهانی شدن، استقلال کشور، امنیت بین‌المللی، پایداری زیست محیطی، فناوری های هسته‌ای، توسعه اقتصادی و مالیه جهانی، تروریسم ، جرایم سازمان یافته، امنیت انسانی، مداخله خارجی، حقوق بشر و .... از حوزه های مورد علاقه روابط بین الملل است. در حوزه علم و فناروی، امروز بین المللی شدن دانشگاه‌ها یکی از چهار اولویت مهم وزارت علوم تحقیقات و فناوری است. هدف از بین المللی شدن دانشگاهها، گذر از لایه های بیرونی و سطحی همکاری های علمی بین المللی به لایه های عمقی و درونی زمینه ساز ورود به مرحله ای جدید و پایدارتر از همکاری های علمی بین المللی است. برگزاری سمینارها، کنفرانس ها، انعقاد تفاهم نامه ها و مسائلی از این دست «لایه های بیرونی» و شکلی همکاری های بین الملل است. در لایه های «درونی» همکاری های بین المللی مسائلی بنیادی و پایدارتر مانند جذب و تبادل دانشجو، فرصت های مطالعاتی و پروژه های مشترک  مورد توجه قرار می گیرد. مسیر همکاری های علمی بین المللی به دو حوزه همکاری با «کشورهای نفوذ» و کشورهای «متحد» تقسیم بندی می شود. درخصوص حوزه کشورهای نفوذ، بر گسترش مناسبات با کشورهای همسایه از جمله عراق، افغانستان تاجیکستان به عنوان یک اولویت تاکید می شود.[35] پتانسیل ها، توانایی ها و تجربه بدست آمده از 44 سال فعالیت آموزشی و پژوهشی دانشگاه بوعلی سینا هم اکنون او را در آستانه خیز بزرگ برای بین المللی شدن قرار داده است. در همین رابطه اقدامات زیر ساختی مهمی را دانشگاه به شرح زیر در دستور کار خود قرار داده است:
  • ایجاد زیرساختهای لازم برای ارتقاء فعالیتهای بین المللی؛
6-1-1-  تاسیس مرکز آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان؛[36]
6-1-2-  تاسیس دانشگاه بین المللی کشورهای گروه  D8؛[37]
6-1-3- پیگیری احداث مرکز همایشهای علمی ملی و بین المللی کشور در همدان موسوم به استادیم علمی؛[38]
  • حفظ و افزایش تعاملات علمی و پژوهشی بین المللی؛
6-2-1- افزایش تفاهم نامه های علمی و پژوهشی بین المللی؛[39]
6-2-2- افزایش جذب دانشجویان خارجی؛
6-2-3- افزایش پروژه های مشترک دانش بنیان و صنعتی با دانشگاههای خارجی؛[40]
  • حفظ و ارتقاء جایگاه ملی و بین المللی؛
6-3-1- حفظ و ارتقاء جایگاه در لیست یک درصد دانشگاههای موثر جهان؛[41]
6-3-2- ارتقاء شاخص H-Index ؛[42]
7-3-3- ارتقاء جایگاه در رتبه بندی وبومتریک دانشگاههای جهان؛[43]
7-3-4- شرکت در رتبه بندی جهانی دانشگاههای سبز GreenMetric.[44]
7-انتظام امور مربوط به حوزه پشتیبانی:
مسئولیت پیاده نمودن سیاست های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت اجرایی دانشگاه و نظم بخشی در زمینه های مختلف اداری، تشکیلاتی، منابع انسانی، منابع مالی و سرمایه ای، که راه را برای انجام وظیفه سازمانی و نیل به اهداف مورد نظر دانشگاه در حیطه آموزش و پژوهش هموار می نماید، بر عهده بخش توسعه و پشتیبانی دانشگاه می باشد. اهم اقدامات بخش توسعه و پشتیبانی عبارتند از:
7-1- چابک سازی سازمان تفصیلی و کاهش تصدی گری.
کاهش و تجمیع سطوح موازی مدیریتی در واحدهای صف و ستاد دانشگاه، جلوگیری از افزایش نیروی انسانی غیر ضرور در کلیه واحدها، برون سپاری حدود 80% از امور قابل واگذاری به بخش خصوصی و توجه به ایفای نقش حاکمیتی را می توان از اهم امور این بند قلمداد نمود.
7-2- به روز نمودن تجهیزات اداری و استفاده از فناوری های نوین نرم افزاری و سخت افزاری.
یکی از راه های افزایش دقت، سرعت، ارتقاء کیفیت و کمیت خدمات به ارباب رجوع و کاهش هزینه ها، به روز نمودن تجهیزات اداری و استفاده از فناوری های نوین نرم افزاری و سخت افزاری است. در همین رابطه دانشگاه با راه اندازی سیستم اتوماسیون اداری، سیستم ERP، دوربین های مدار بسته، سیستم های هوشمند کنترل ایاب و ذهاب، استفاده از نرم افزارهای ارتقاء یافته در امور مالی، اداری، آموزشی، پژوهشی و ... توانسته است زمینه های خدمت رسانی مطلوب تری را ایجاد نماید.
7-3- انظباط و کنترل منابع انسانی، مالی و سرمایه ای.
ایجاد مکانیزمهای کنترل داخلی، تدوین دستورالعملها و شیوه نامه های جدید نظارتی، وجه به ارزشیابی، کار تیمی، افزایش بهره وری، آموزش های شغلی کوتاه مدت، امور رفاهی و اهتمام در انجام امور ایثارگران، افزایش عوامل انگیزشی برای بازنشستگی پیش از موعد کارکنان بخش پشتیبانی، تاکید در انظباط اداری و تاکید در قانون مداری، اجتناب از انجام هزینه های غیر ضروری و تلاش برای مصرف بهینه امکانات، توسعه منابع مالی مانند وام و جذب کمکهای خیرین، استفاده از اوراق و اسناد مالی اسلامی، تلاش در تسریع بهره برداری از فضاهای در دست احداث، پرهيز از ساخت و سازهای غیر ضروری، از جمله اهم اقدامات این بخش است.
7-4- حفظ و به روزرسانی امور زیربنایی و زیرساختی.
بهینه سازی مصرف انرژی در خوابگاهها، موتورخانه ها، بوفه های دانشجویی و رستورانها، هوشمندسازی کنترل گرما و سرمای اتاقهای اداری و خوابگاهها، عقد قرار داد برای راه اندازی وسیله نقلیه برقی در سطح دانشگاه، پیگیری احداث تصفیه خانه بازیافت پساب، ممیزی انرژی در زمینه آب و برق، به روزرسانی سیستم اخطار و اطفاء حریق، به روز نمودن مبلمان محوطه و جمع آوری آبهای سطحی به منظور استفاده در فضای سبز را می توان از اهم اقدامات انجام شده یا در دست انجام این بخش در نظر گرفت.

پی‌نوشت‌ها:
[1] : مقام معظم رهبری، اولین نشست اندیشه های راهبردی، 9/10/1389
[2] : مقام معظم رهبری، اولین نشست اندیشه های راهبردی، 9/10/1389
[3] : مقام معظم رهبری، 25/8/86
[4] : شورای عالی انقلاب فرهنگی، اسفند 1389
[5] : راهبرد کلان 2 راهبرد ملی 1، راهبرد کلان 8، راهبرد کلان 10 راهبرد ملی 1.
[6] : راهبرد کلان 4 راهبرد ملی 3 و 5، راهبرد کلان 5 راهبرد ملی 4، راهبرد کلان 8 راهبرد ملی 5.
[7] : راهبرد کلان 1 راهبرد ملی 7، راهبرد کلان 6 راهبرد ملی 1 و 4و 8.
[8] : راهبرد کلان 12 راهبرد ملی 1.
[9] : راهبرد کلان 12 راهبرد ملی 2.
[10] : راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 3 و 4.
[11] : راهبرد کلان 1 راهبرد ملی 1.
[12] : راهبرد کلان 1 راهبرد ملی 5.
[13] : راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 5، راهبرد کلان 4 راهبرد ملی 6.
[14] : راهبرد کلان 5اقدام ملی 13.
[15] : راهبرد کلان 9، راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 4.
[16] : راهبرد کلان 6 راهبرد ملی 3 و اقدام ملی 13، راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 2.
[17] : راهبرد کلان 6 اقدام ملی 12، راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 1 و2.
[18] : راهبرد کلان 5 راهبرد ملی 1، راهبرد کلان 7، راهبرد کلان 10 راهبرد ملی 4.
[19] : نظری مریم، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
[21] : راهبرد کلان 1
[22] : راهبرد کلان 2
[23] : راهبرد کلان 3
[24] : راهبرد کلان 4
[25] : راهبرد کلان 5
[26] : راهبرد کلان 6
[27] : راهبرد کلان 7
[28] : راهبرد کلان 8
[29] : راهبرد کلان 9
[30] : راهبرد کلان 2 راهبرد ملی 5.
[31] : راهبرد کلان 4 راهبرد ملی 4.
[32] : راهبرد کلان 5 راهبرد ملی 3، راهبرد کلان 11 راهبرد ملی 2.
[33] : راهبرد کلان 11 راهبرد ملی 2.
[34] : راهبرد کلان 4 راهبرد ملی 4.
[35] : دکتر سالار آملی، قائم مقام وزیر علوم در امور بین الملل، پنجمین نشست مشورتی معاونان و مدیران روابط بین الملل دانشگاهها.
[36] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 1.
[37] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 2.
[38] : راهبرد کلان 7 راهبرد ملی 4.
[39] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 2 و 4.
[40] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 2 و 4.
[41] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 5.
[42] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 5.
[43] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 5.
[44] : راهبرد کلان 9 راهبرد ملی 5، راهبرد کلان 12 راهبرد ملی 1.




تمامی حقوق این سایت متعلق به دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی میباشد ©